Meditations on Transcendence

 Pallavi Āru [Who] hitavaru [well-wishers] ninage [to you] mūru [three] mandigaḷoḷage [amongst these entities] nāriyō [is it your wife?] dhāriṇiyo [is it your land?] balu [immense] dhanada [of wealth] siriyo [the riches?] Caraṇa 1 anyarali [in another family] janisirda [born] anganeya [the woman] karetandu [having brought along] tanna [one's own] manege [to the house] avaḷa [her] yajamāni [the mistress] yenisi [making her known as] bhinnavillada [without any difference] ardha [half] dēhavenisuva [considered as the body] satiyu [the wife] kaṇṇinali [with her own eyes] nōḍalaḷammaḷu [is unable to even look] kālavashadi [when you succumb to death] Caraṇa 2 munna [In the past] shata [hundreds] kōti [of millions] rāyarugaḷu [kings] āḷida [ruled over] nelava [the land] tannadu [it is mine] endenuta [thus claiming] shāsanava [royal edicts] baresi [having engraved] binnaṇada [of beautiful design] mane [house] kaṭṭi [having built] kōḍe [domes] kottaḷa [fortifications] vikki [having erected]...

परब्रह्मापीडः कुवलयदलोत्फुल्लनयनः निवासी नीलाद्रौ निहितचरणोऽनन्तशिरसि । रसानन्दो राधासरसवपुरालिङ्गनसुखो जगन्नाथः स्वामी नयनपथगामी भवतु मे ॥६॥ Among all the verses of the जगन्नाथाष्टकम् , this one reveals perhaps the deepest secret of जगन्नाथ-तत्त्व . It begins with the remarkable word परब्रह्मापीडः . The word आपीड means a crest, a crown, the highest ornament. The poet could simply have said परब्रह्म , but instead he says परब्रह्मापीडः , as though declaring that Jagannātha is the crowning glory, the fullest revelation of the Supreme Absolute. The भागवतपुराण beautifully explains this progression: "ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते।" The Absolute is realized as ब्रह्म , as परमात्मा , and ultimately as भगवान् . Brahman is His limitless spiritual effulgence, Paramātmā is His all-pervading presence within every heart, but Bhagavān is the complete manifestation where infinity blossoms into beauty, intimacy, personality and loving reciprocation. In that sense, परब्रह्मापीडः ...

  ಹರಿಗೆಬಸವ ಕಗ್ಗ ಮುಂದೆ ನಡೆ, ಅವನು ಹಿಂದಿದ್ದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಯನು ಕಾಪುವನು, ನಡೆಸುವವನೂ ಅವನೇ, ರಕ್ಷಕನೂ ಅವನೇ ಸರ್ವಕಾಲವು; ಪಾಲಕನು ಅವನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಪಾಲನೆಯ ಭಾರ ಹೊರು, "ನೀನೇ ಕಾಪಡು" ಎಂದು ಶರಣಾಗು ಹರಿಗೆಬಸವ ॥ ತಾತ್ಪರ್ಯ (150 words) ಜೀವನದ ಪಥದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ದೊಡ್ಡ ಭಯವೆಂದರೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ. ನಾಳೆ ಏನಾಗುವುದು, ಯಾರು ನೆರವಾಗುವರು, ನನ್ನ ಶ್ರಮ ಫಲಿಸುವುದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಚಿಂತೆಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಗ್ಗದ ಸಂದೇಶವೆಂದರೆ, ಭಯದಿಂದ ನಿಲ್ಲಬೇಡ; ಭರವಸೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ನಡೆಯು. ಭಗವಂತನು ಕೇವಲ ಗುರಿಯಲ್ಲ, ಪಥದ ಸಂಗಾತಿಯೂ ಹೌದು. ನಾವು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಆತನು ದಾರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಾವು ಜಾರುವಾಗ ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಡುಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ "ದೇವರಿದ್ದಾನೆ" ಎಂದು ಆಲಸ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಬೀಳಬಾರದು. ಭಗವಂತನು ಪಾಲಕನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಕುಟುಂಬ, ಸಮಾಜ, ಧರ್ಮ, ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಭಾರವನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೊರುವ ಸಿದ್ಧತೆ ಬೇಕು. ಶರಣಾಗತಿ ಎಂದರೆ ಕೈಕಟ್ಟಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಲ್ಲ; ದೈವಭರವಸೆಯಿಂದ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ತೊಡಗುವುದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಕ್ಷಕ, ನಡೆಸುವವ, ಫಲದಾತ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನೇ ಎಂಬ ಅರಿವು ಬಂದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಚಲ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ಭಕ್ತನು ವಿನಯದಿಂದ, "ಹರ...

 ಛಂದದಾತುರಕಿಂತ ಅರ್ಥದಾತುರ ಶ್ರೇಷ್ಠ । ಅರ್ಥದಾತುರಕಿಂತ ತತ್ತ್ವದಾತುರ ಗಾಢ ।। ತತ್ತ್ವದಾತುರಕಿಂತ ಬ್ರಹ್ಮದರ್ಶನ ಶ್ರೇಷ್ಠ । ಛಾದನವ ಕಳಚಿ ನೋಡು ಹರಿಗೆಬಸವ ।। ವಿಸ್ತೃತ ಭಾವಾರ್ಥ ವೇದವು ಮೊದಲು ಶಬ್ದವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರದ ಛಂದಸ್ಸು, ಲಯ, ಸ್ವರ, ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತರೆ ಅದು ಬಾಗಿಲಿನ ಹೊರಗಡೆ ನಿಂತಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಶಬ್ದವು ಅಮೂಲ್ಯವಾದರೂ, ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಅರ್ಥದ ಕಡೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಾಗಿದೆ. "ಛಂದಸ್" ಎಂಬ ಪದವೇ ಛದ್ (ಆವರಣೇ) ಧಾತುವಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನಿರುಕ್ತಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಛಂದಸ್ಸು ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬೀಜದ ಸಿಪ್ಪೆಯು ಮರವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದರೂ ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಂತೆ, ಮಂತ್ರದ ಛಂದಸ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವರು ವೇದದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಜಿಜ್ಞಾಸು ಮಾತ್ರ ಅದರೊಳಗಿನ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಆವರಣ ಸಡಿಲವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. "ಇದು ಏಕೆ?", "ಇದರ ಅಂತರಾರ್ಥವೇನು?", "ನಾನು ಯಾರು?" ಎಂಬ ವಿಚಾರವೇ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ಕೀಲಿಕೈ. ಆದುದರಿಂದ ಶಬ್ದಾಸಕ್ತಿ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಅರ್ಥಜಿಜ್ಞಾಸೆ...

The goal of life is not merely existence (sattā) , nor accumulation (sañcaya) , nor enjoyment (bhoga) . The goal is sevā (सेवा) , loving service to the Supreme Personality of Godhead (Puruṣottama) . Every living being seeks activity (karma) because activity is the natural expression of consciousness (cit) . The question is not whether we serve, but whom we serve and with what motivation (bhāva) . In conditioned existence, action is governed by the three guṇas (त्रिगुणाः) : sattva , rajas , and tamas . These modes create different energy bands of consciousness. A person absorbed in tamas (inertia) experiences heaviness and confusion. One dominated by rajas (passion) burns with desire (kāma) and endless striving. Even sattva (goodness) , though illuminating, remains within material nature (prakṛti) . Thus the soul continues to revolve within the wheel of guṇa-bandhana (bondage to the modes) . Bhagavad Gītā explains this elevation of consciousness: ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये ति...

  वृत्तेः केन्द्राभिमुखी यात्रा The Sanskrit root √वृत् (vṛt) means "to turn, revolve, occur, remain, or conduct oneself," and hidden within it lies a profound vision of existence. Everything in creation is engaged in some form of turning: planets revolve, seasons cycle, thoughts arise and subside, desires chase new objects, and the mind continually assumes different वृत्तियाँ (vṛttis) or modes. Thus our life is largely determined by what our consciousness revolves around. This insight sheds light on King Parīkṣit's declaration to Kali, "न वर्तितव्यं भवता कथञ्चन" , where he is not merely forbidding an action but rejecting an entire mode of existence. Kali represents a vṛtti of adharma, a pattern of consciousness turning away from truth and dharma, and Parīkṣit refuses to allow that turning to continue within his kingdom. The same root appears prominently in the Gītā, where Śrī Kṛṣṇa says "वर्त एव च कर्मणि" and "यदि ह्यहं न वर्तेयं" , teach...